خوراک های ایرانی

آرمانان: این کتاب، مهمترین نسخه آشپزی دوران قاجار است. آشپزی در دوران قاجار از اهمیت بسیار برخوردار است. این دوران هم ریشه های تاریخی آشپزی کهن ایران را به همراه دارد و هم نوآوری های زمان خود را که بسیار شبیه به آشپزی های امروزی است. از طرفی در دوران قاجار شاهد ورود اقلام خوراکی به ایران بودیم که پیش از آن ، از آن کاملا بی خبر بودیم.
کتاب خوراک های ایرانی، نوشته نادرمیرزای قاجار است. شاهزاده ای روشنفکر،خوش ذوق و فرهیخته که البته بخش مهمی از زندگی خود را در تبعید بوده است.
نادر میرزا متولد ۱۳۰۳ هجری قمری است. علاقه بسیار به آشپزی دارد. او از نوادگان فتحعلیشاه قاجار است و در زمان خود دانشمندی فرزانه. علاقه او به آشپزی دستمایه این کتاب است اگرچه تالیف این کتاب را با مشارکت همسرش انجام داده است. خودش می گوید: «بانو همی گفت و من همی نوشتم شب ها، تا این نامه به انجام آمد بس نیکو و نغز.»
متن کتاب به فارسی سَرَه است و به کوشش و پژوهش احمد مجاهد، استاد ادبیات و نسخ خطی از سوی انتشارات دانشگاه تهران در سال ۱۳۸۹ منتشر شده است. کتاب عینا چاپ و منتشر شده و در آن نام بیش از ۴۰۰ خوراکی آورده شده است. خوراک هایی چون انواع بورانی، آش، کوکوها، قورمه ها، پلوها، دولمه ها، کباب ها و بریان ها، اشکنه ها و آبگوشت ها و …و…
قلم نویسنده شیرین و روان و آمیخته با طبع شعر است. از صفات زیبای این کتاب، توصیف مداوم نویسنده از همسر خوالیگرش است با عناوین: خانه خدای، مهین بانو، کدبانو، خاتون، بانو، بانوسرای، خوالیگرِ خوالیگران( یعنی آشپزِ آشپزان).
این کتاب یک بار دیگر هم توسط نشر اطراف به کوشش نازیلا ناظمی منتشر شده است.