خوراک های ایرانی

آرمانان- کتاب خوراک های ایرانی، مهمترین نسخه آشپزی دوران قاجار است. آشپزی در دوران قاجار از اهمیت بسیار برخوردار است. این دوران هم ریشه های تاریخی آشپزی کهن ایران را به همراه دارد و هم نوآوری‌های زمان خود را که شبیه به آشپزی‌های امروزی است. از طرفی در دوران قاجار شاهد ورود برخی اقلام خوراکی به ایران بودیم که پیش از آن ، از آن کاملا بی خبر بوده‌ایم.

کتاب خوراک‌های ایرانی، نوشته نادرمیرزای قاجار است. شاهزاده‌ای روشنفکر،خوش ذوق و فرهیخته که البته بخش مهمی از زندگی خود را در تبعید بوده است.
نادرمیرزا متولد ۱۳۰۳ هجری قمری است. علاقه بسیار به آشپزی دارد. او از نوادگان فتحعلیشاه قاجار است و در زمان خود دانشمندی فرزانه به حساب می‌آمده. علاقه او به آشپزی دستمایه این کتاب است اگرچه تالیف این کتاب را با مشارکت همسرش انجام داده است. خودش می گوید: «بانو، همی گفت و من، همی نوشتم شب ها، تا این نامه به انجام آمد بس نیکو و نغز.»
متن کتاب به فارسی سَرَه است و به کوشش و پژوهش احمد مجاهد، استاد ادبیات و نسخ خطی از سوی انتشارات دانشگاه تهران در سال ۱۳۸۹ منتشر شده‌است. کتاب عینا چاپ و منتشر شده و در آن نام بیش از ۴۰۰ خوراکی آورده شده‌است. خوراک‌هایی چون انواع بورانی، آش، کوکوها، قورمه‌ها، پلوها، دولمه‌ها، کباب‌ها و بریان‌ها، اشکنه‌ها و آبگوشت‌ها و …و…
قلم نویسنده شیرین و روان و آمیخته با طبع شعر است. از صفات زیبای این کتاب، توصیف مداوم نویسنده از همسر خوالیگرش است با عناوین: خانه خدای، مهین بانو، کدبانو، خاتون، بانو، بانوسرای، خوالیگرِ خوالیگران( یعنی آشپزِ آشپزان).
این کتاب یک بار دیگر هم توسط نشر اطراف به کوشش نازیلا ناظمی منتشر شده است.