آرمانان– گردشگری غذا یکی از شاخه های مهم گردشگری است که نیازمند راهنمایان متخصص است. در نگاهی کلی گردشگری غذا بر دو شکل است: Food tourism و Gastronomy tourism
«گردشگری گاسترونومی» با «گردشگری غذا» متفاوت است. گردشگری غذا به زبان ساده یعنی اینکه گردشگر، به یک منطقه، شهر یا روستا سفر میکند و از جاذبههای خوراک مقصد بازدید میکند اما گردشگری گاسترونومی یعنی غذا و همه آن چیزهایی که به غذا مربوط است و میتوان آن را در یک مقصد گردشگری تجربه کرد. یعنی گردشگری از خاک تا بشقاب.
گردشگری گاسترونومی بسیار فراتر از غذا است. گردشگری گاسترونومی یک مثلث است با اضلاع غذا، گردشگری و محیط زندگی (یعنی محیط جغرافیایی، تاریخ منطقه و فرهنگ مردم).
اما چرا غذا در گردشگری مهم است؟
غذا یک رسانه اجتماعی است و به گردشگری که به منطقه ما سفر می کند، می گوید که: ما که هستیم؟
چگونه زندگی می کنیم؟
چه می خوریم؟
و چطور غذای خود را می خوریم؟
از طرفی غذا، عصاره فرهنگ یک منطقه است و نشان میدهد که کشاورزی در آن منطقه چگونه است؟
دامپروری چگونه است؟ میزبانی و مهماننوازی مردم یک منطقه چگونه است؟
چه هنرهایی (هنرهایی مثل سفره آرایی، صنایع دستی،ساخت و انتخاب ظروف و…) دارند؟
چه فرهنگی برای سرو غذا دارند؟
چه اعتقاداتی مثلا مذهبی و یا اخلاقی دارند؟
چقدر بومی رفتار میکنند و یا چقدر با جوامع دیگر ارتباط دارند؟
و یا از فرهنگ آنها تاثیر میپذیرند؟
یک راهنمای گردشگری گاسترونومی یا سادهتر بگوییم، گردشگری غذا باید بتواند به همه این سوالات درست پاسخ دهد.
یک راهنمای تخصصی گردشگری غذا هم باید بتواند گردشگران را از طریق غذا با تاریخ و جغرافیای یک منطقه آشنا کند. غذا و بخصوص غذاهای بومی، سرشار از داستانهای زیبا هستند که شناختن آنها برای فردی که راهنمای تخصصی گردشگری غذا است، ضروری است؛ چرا که گردشگران از خوردن غذایی که داستانش را بدانند، بیشتر لذت خواهند برد.
به عقیده سازمان جهانی گردشگری، گردشگری گاسترونومی به عنوان یک محافظ مهم میراث فرهنگی در حال ظهور است و این بخش به ایجاد فرصتها، از جمله مشاغل، به ویژه در مقصدهای روستایی کمک میکند.
گاسترونومی در یک نگاه
- گاسترونومی یعنی با کمترین هزینه، کمترین دور ریز، حفظ محیط زیست، رشد کشاورزی در منطقه، ایجاد شغل در منطقه و توجه به رسپی های بومی؛ به غذا توجه کنیم.
- گاسترونومی یعنی اینکه وقتی به سفر می رویم حتما مکان هایی را که غذای محلی عرضه می کنند، شناسایی کنیم و در این فضاها غذا بخوریم: رستوران ها، خانه های بومگردی و حتی خانه های روستایی.
- گاسترونومی یعنی اینکه به همه سلیقهها احترام بگذاریم. مثلا آبگوشت همیشه قرمز نیست و یا پلو گاهی با گندم درست میشود و همیشه با برنج درست نمیشود.
- گاسترونومی یعنی اینکه گاهی چای و قهوه را فراموش کنیم و به دنبال دمنوشها و شربتهای بومی در یک منطقه باشیم.
- گاسترونومی یعنی اینکه درباره غذاها فکر کنیم و درباره ارتباط بین غذاهای بومی یک منطقه و کشاورزی آنها و سبک زندگی آنها اطلاعات به دست بیاوریم.
- گاسترونومی یعنی اینکه به جامعه میزبان احترام بگذاریم و اگر غذایی با اعتقادات ما سازگاری ندارد محل را ترک کنیم اما به میزبان توهین نکنیم.
- گاسترونومی یعنی اینکه زمین به همه ما تعلق دارد و سعی کنیم تا کمتر به زمین و موجوداتش آسیب بزنیم و اگر در کشور یا شهری به حقوق حیوانات و یا به طبیعت آسیب میزنند و یا رفتارهای غیرمتعارف دارند و یا حیوانات را با شکنجه میکشند، هرگز از آن محل ها بازدید نکنیم و موجب رونق کسب و کار آنها نشویم مثل بازارهای فروش حیوانات در چین.
این مطلب بخشی از سخنرانیام در سومین کنگره صنعت رستوران درباره گردشگری در مرداد ۱۳۹۹ است با عنوان: گاسترونومی؛ گردشگری با طعم تاریخ و جغرافیا
