رنگ قرمز و طعم تند چیلی جذابیتی فوق العاده در آشپزی دارد. چیلی گاهی طعمدهنده است و گاهی دارو. هرجا تجارت ادویه وجود دارد هم، این گیاه، جایگاه خاص خود را دارد. برای این گیاه جادویی، روزی در نظر گرفته شده: ۱۶ ژانویه، روز غذاهای تند و داغ. به بهانه این روز، نگاهی مختصر و مفید داریم به اعجوبه ای به نام چیلی.
می گویند تندی چیلی مستقیما بر روح فرد اثر می گذارد به همین خاطر به یکی از تندترین گونه های چیلی می گویند: فلفل شبح.
نگاهی به چیلی
- فلفل چیلی، پیشینه ای ۱۰ هزارساله در نیمکره غربی جهان دارد اگرچه گونه هایی از آن در شرق و جنوب آسیا به وفور کشت می شود.
- چیلی، گیاه دارویی بخش مهمی از مردم بومی جهان است.
چیلی در مکان هایی که تجارت ادویه وجود دارد، طعم دهنده ای مهم است.
تندی فلفل با ایجاد حرارت در بدن همراه است و در غذاهای آمریکای لاتین، آسیا و بخشی از آفریقا به وفور دیده می شود. - چیلی در اهداف نظامی هم کاربرد دارد. اسپری ها و نارنجک ها.
- چیلی طعم ششم دنیاست بعد از طعم های شیرین، شور، تلخ، ترش، اومامی(طعم پروتئین) و در نهایت طعم تندچیلی.
- طعم اصلی چیلی، تند و گرم است. درک حس تندی چیلی، از لبها تا معده در افراد مختلف متفاوت است.
چیلی به محض خوردن در بدن احساس گرم شدن بوجود می آورد. آدم ها برای این گرم شدن، نسخه منحصر به فرد خود را دارند. یکی بلافاصله بعد از خوردن چیلی احساس سوزش و گرما دارد و یکی چند ثانیه بعد. پایداری این درد هم متفاوت است، در یکی چند ثانیه بعد، حس سوزش و درد فروکش می کند و در یکی دیگر تا ۱۲ ساعت هنوز احساس سوزش و حرارت وجود دارد. - میزان تحمل افراد مختلف در تندی چیلی به میزان گیرنده های زبان بستگی دارد و تعداد گیرنده ها هم با ژنتیک فرد در ارتباط است. پس تجربه تحمل تندی فلفل به دو عامل بستگی دارد: ژنتیک و نوع فلفل.
اسکویل: واحد اندازه گیری چیلی
میزان تندی چیلی را با واحدی به نام اسکویل می سنجند. اسکویل از نام خالق آن یعنی wilber lincoln scovile (1865 – 1942) اقتباس شده است. اسکویل، داروساز آمریکایی است که در سال ۱۹۱۲ برای تندی فلفل مقیاسی در نظر گرفت.
او چیلی ها را بر اساس میزان ماده «کپسایسین» آنها طبقهبندی کرد و برای اندازه گیری این ماده، از واحدی استفاده کرد که بعدها به نام خودش «اسکویل» نامیده شد. کپسایسین عامل اصلی ایجاد تندی و سوزش روی گیرنده های سطح پوست است و از عدد آن از ۱۰۰ تا چند میلیون متغیر است.
چیلی یک داستان جالبی هم دارد: می گویند، کریستف کلمب در برخورد با بومیان آمریکایی، هنگام تست گیاه چیلی گفت: این که فلفل است! به همین خاطر، عوام به چیلی می گویند فلفل! در حالی که فلفل سیاه را با هندوستان می شناسند و چیلی را با آمریکای جنوبی.
انستیتو جهانی چیلی
چیلی یک سازمان جهانی هم دارد به نام: Chile Pepper Institute این سازمان مهمترین ساختار بین المللی تحقیقات چیلی در سراسر دنیا است که در سال ۱۹۹۲ تاسیس شد. این سازمان وابسته به دانشگاه ایالتی New Mexico State University است.به گزارش این موسسه، چیلی ۲۶ گونه وحشی و ۵ گونه اهلی شناخته شده دارد و البته زیرگونه های بسیار.
این موسسه یک باغ توریستی هم برای بازدید عموم گردشگران دارد. در این باغ حدود ۱۵۰ زیرگونه چیلی در شکل ها و رنگ های مختلف مورد بازدید خانواده ها، دانشجویان و دانش آموزان قرار می گیرند.
بازدید از باغ از اوایل ماه ژوئن آغاز می شود و تا نوامبر ادامه دارد اما بهترین زمان برای دیدن باغ اواخر جولای تا اواخر سپتامبر است.
