آیا «حرا» تحمل تهدید را دارد؟

زمان مطالعه: 7 دقیقهآرمانان- وقتی صحبت از امنیت غذایی است، ذهن اغلب به سمت مزارع کشاورزی، باغ‌ها یا دامداری‌ها می‌رود؛ اما در سواحل جنوبی ایران، جنگل‌هایی وجود دارند که بدون تولید مستقیم محصولات کشاورزی، سهمی اساسی در تأمین غذای انسان‌ها دارند. جنگل‌های حرا یا مانگروها، یکی از مهم‌ترین زیرساخت‌های طبیعی تولید آبزیان به شمار می‌روند و نقش آن‌ها در پایداری محیط زیست دریایی، با شواهد علمی گسترده ثابت شده است. ویژگی منحصربه‌فرد جنگل‌های حرا، شبکه پهناور ریشه‌های هوایی آن‌هاست. ریشه‌ها‌ی متراکم درختان زیبای حرا پناهگاهی آرام، سرشار از مواد مغذی و تا حدودی ایمن در برابر شکارچیان ایجاد می‌کنند؛ که می‌تواند برای تخم‌ریزی، رشد و تغذیه اولیه بسیاری از گونه‌های ماهیان، میگوها، خرچنگ‌ها و نرم‌تنان محیطی مناسب باشد. به همین دلیل، پژوهشگران از

مطالعه بیشتر »

میراثی به شیرینی قند و تلخی چای

زمان مطالعه: 4 دقیقهآرمانان- راه‌آهن سراسری ایران را معمولاً با پل ورسک، تونل‌های کوهستانی البرز و زاگرس و اتصال دریای خزر به خلیج فارس می‌شناسیم؛ اما این پروژه بزرگ تنها یک دستاورد مهندسی نیست. این مسیر ۱۳۹۴ کیلومتری که در سال ۲۰۲۱ در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد، نخستین شبکه ریلی سراسری ایران بود که شمال و جنوب کشور را به یکدیگر متصل می‌‌کرد. با ایجاد این مسیر، جریان جابه‌جایی انسان، کالا و محصولات غذایی دگرگون شد و بسیاری از مناطق برای نخستین‌بار از طریق شبکه‌ای منظم به بازارهای ملی دسترسی پیدا کردند. ساخت راه‌آهن، از تأمین مالی پروژه تا شکل‌گیری بازارهای محلی و جابه‌جایی محصولات کشاورزی، بر اقتصاد خوراک و فرهنگ غذایی ایران نیز تأثیر گذاشت. این یادداشت به بهانه سالروز

مطالعه بیشتر »

بشقاب، زمین پنهان مسابقه!

زمان مطالعه: 3 دقیقهآرمانان – در فوتبال حرفه‌ای، بسیاری از نگاه‌ها به ترکیب اصلی، تاکتیک‌های مربی و عملکرد ستاره‌های زمین دوخته می‌شود؛ اما در پشت صحنه، گروهی از متخصصان در حال طراحی بخش دیگری از برنامه موفقیت هستند؛ برنامه‌ای که بر سر سفره آغاز می‌شود. اینجا به بهانه جام جهانی ۲۰۲۶ از بشقاب فوتبالیست‌ها یا همان زمین پنهان مسابقه خواهیم گفت. امروزه تغذیه، یکی از ارکان علوم ورزشی است. پژوهش‌ها نشان می‌دهند که زمان مصرف غذا، نوع کربوهیدرات، میزان پروتئین، وضعیت آب‌رسانی بدن، کیفیت خواب و برنامه بازیابی پس از مسابقه، همگی می‌توانند بر عملکرد ورزشکار اثر بگذارند. به همین دلیل، در تیم‌های ملی و باشگاه‌های حرفه‌ای، تغذیه دیگر یک موضوع حاشیه‌ای نیست، بلکه بخشی از فرآیند آماده‌سازی علمی ورزشکاران به شمار می‌رود.

مطالعه بیشتر »

هوش مصنوعی؛ غولی که زمین را می‌نوشد

زمان مطالعه: 4 دقیقهآرمانان- هوش مصنوعی، شبیه یک وال سرگردان است اما در خشکی. همه چیز را یکجا می‌بلعد بخصوص آب را! همیشه تشنه است و سیرآبی ندارد. شاید در نگاه اول، هوش مصنوعی را موجودی غیرمادی در فضای ابری تصور کنیم، اما واقعیت فیزیکی آن، بسیار سخت‌تر و تشنه‌تر از این تصورات است. «هزینه‌های زیست‌محیطی هوش مصنوعی؛ ردپاهای کربن، آب و زمین» عنوان آخرین گزارش مؤسسه آب، محیط‌ زیست و سلامت دانشگاه سازمان ملل (UNU-INWEH) است. این گزارش با هدف افشای ابعاد فیزیکی و زیست‌محیطی توسعه هوش مصنوعی تدوین شده است. هدف اصلی این است که نشان دهد هوش مصنوعی، برخلاف تصور رایج، تنها در فضای دیجیتال وجود ندارد، بلکه زیرساخت‌های آن، فشار بی‌سابقه‌ای بر منابع طبیعی زمین وارد می‌کند. مصرف برق

مطالعه بیشتر »

گاسترودیپلماسی یا قدرت دیپلماسی با خوراک

زمان مطالعه: 3 دقیقهآرمانان- این روزها که تیتر خبرها از نوسان نرخ‌ها و بلاتکلیفی توافق‌ها فراتر نمی‌رود، شاید صحبت از طعم، کمی فانتزی به نظر برسد اما حقیقت این است که در پس دیوارهای بلند سیاست، سلاحی مخفی وجود دارد که نه بوی باروت و مرگ بلکه بوی زندگی می‌دهد. «گاسترو دیپلماسی» همان جایگاهی است که دیپلماسی از پشت میزهای سرد مذاکره به میان سفره‌های گرم، نقل مکان می‌کند، جایی که شما به زبان خوراک سخن می‌گویی. جایی که خوراک، شما را مجاب می‌کند که حرف‌ها را بشنوی، چهره‌ها را ببینی، لبخندها را حس کنی و خودت را با فرهنگ و تاریخی دیگر پیوند بزنی. ایرانیان، گاسترودیپلماسی را خوب می‌شناسند. میزبانی از غریبه‌ها گوشه‌ای از آن است. ریشه در تاریخ این سرزمین دارد.

مطالعه بیشتر »

آشپزی و تاب‌آوری‌های مادرانه

زمان مطالعه: 2 دقیقهآرمانان- در ایران، غذا بیش از آنکه آموزش داده شود، به تماشا گذاشته و به خاطر سپرده می‌شود؛ و اغلب این تماشا از کنار دستِ یک زن آغاز می‌شود. در ایران، غذا برای تحت‌تأثیر قرار دادن ساخته نمی‌شود؛ برای یادآوری، تاب‌آوردن و تعلق داشتن، خلق می‌شود و اگر این فرهنگ، هنوز زنده است، بخش بزرگی از آن، مدیون زنانی‌ است که بی‌صدا اما پیوسته، آن را پخته‌اند. در بسیاری از خانه‌های ایرانی، دستور پختی نوشته نشده است. آن‌چه وجود دارد، حافظه است. اندازه‌ها با کفِ دست سنجیده می‌شوند، نمک وقتی اضافه می‌شود که ترکیب غذا کامل باشد و حرارت با حسی تنظیم می‌شود که از سال‌ها ایستادن کنار اجاق آمده است؛ نه با اعداد و ارقام و حساب‌ و کتاب.

مطالعه بیشتر »